PERLANTIKAN KETUA KAUM

(Petikan dari Memorandum Pekeliling Bil. 165/EO/2604 bertaikh 2 Oktober 1980) A. PENGENALAN Skim Perkhidmatan Ketua-Ketua Kaum terkandung dalam Memorandum Pekeliling Bil. 165/EO/2604 bertarikh 2 Oktober 1980 termasuk pindaan-pindaan yang berlaku dari masa ke semasa. B. SKIM PERKHIDMATAN KETUA -KETUA KAUM Sebagai menghargai perkhidmatan-perkhidmatan yang amat bernilai yang disumbangkan oleh Ketua-Ketua Kaum dan Kapitan-Kapitan Cina tanpa gaji dalam pentadbiran harian di peringkat tempatan di dalam negeri, Kerajaan telah mengambil keputusan untuk menyelenggarakan perlantikan-perlantikan mereka dan mereka dibayar saguhati. Peraturan-peraturan dan syarat-syarat perkhidmatan mereka adalah digariskan dalam Memorandum Pekeliling Bil. 165/EO/2604 bertarikh 2 Oktober 1980. Pekeliling ini berkuatkuasa mulai 1 Julai 1980. C. TATANAMA Ketua-Ketua Kaum dan Kapitan-Kapitan Cina tanpa gaji dikenali secara umumnya sebagai Ketua Kaum tetapi secara individu mereka diberi gelaran berikut : Ketua Kampung Gelaran ini merujuk kepada kaum Melayu, Bidayuh, Melanau, Bisaya atau kaum-kaum lain yang menggunakan gelaran Wakil Tua Kampung atau Tua Kampung. Tuai Rumah atau Tuai Uma Gelaran ini digunakan oleh kaum Iban, Orang Ulu dan kaum-kaum lain yang menggunakan gelaran yang sama pada masa sekarang. Kapitan Cina Gelaran ini merujuk kepada bekas-bekas Kapitan (Chinese Headmen or Area Sub-Headmen) yang telah lama wujud dalam masyarakat Cina. D. PERLANTIKAN KETUA KAUM Sebelum Ordinan Mahkamah Bumiputera 1992 (Ordinan No. 9/92) berkuatkuasa pada 1 Januari 1993, semua Ketua Kaum dilantik oleh Setiausaha Kerajaan Negeri. Beliau boleh menyerahkan kuasa perlantikan ini kepada Residen- Residen di Bahagian masing-masing. Tuan Yang Terutama Tang Di Pertua Negeri Sarawak berkuasa melantik Ketua Kaum mulai tarikh penguatkuasaan Ordinan Mahkamah Bumiputera 1992. Prosedur perlantikan adalah melalui perundingan antara Ketua Masyarakat bagi kawasan berkenaan dengan Pegawai Daerah. Selepas itu Pegawai Daerah berkenaan akan mengemukakan cadangan kepada Setiausaha Kerajaan Negeri melalui Residen berkenaan. Perlantikan seseorang Kapitan Cina adalah untuk semua kaum Cina bagi sesuatu kawasan dan bukan untuk sesuatu suku kaum Cina sahaja. Perlantikan ke dalam Perkhidmatan Ketua Kaum adalah terpulang kepada kehendak (at the pleasure of) Kerajaan dan boleh ditamatkan oleh mana-mana pihak dengan memberi satu bulan notis ataupun membayar satu bulan saguhati. Setiap Residen adalah dikehendaki menyelenggara satu daftar bagi semua Ketua Kaum di Bahagiannya. Beliau juga mengeluarkan sijil perlantikan melalui penggunaan borang-borang tertentu yang dibekalkan oleh pihak Setiausaha Kerajaan Negeri. Residen akan menyediakan tanda-tanda (name tags) dan mengemukakan salinan sijil perlantikan itu kepada Setiausaha Kerajaan Negeri. E. KELAYAKAN CALON UNTUK PERLANTIKAN SEBAGAI KETUA KAUM Calon-calon mesti memenuhi kelayakan berikut : (a) Umur tidak kurang daripada 30 tahun (b) Penduduk tempatan; dan (c) Warganegara Malaysia Tidak ada calon akan dilantik ke dalam Perkhidmatan Ketua Kaum sekiranya didapati bahawa dia pernah disabitkan dengan kesalahan seperti tidak jujur, menerima rasuah, keganasan atau perlakuan yang tidak senonoh, atau tidak menetap di dalam kawasan di bawah bidangkuasanya. F. TUGAS-TUGAS DAN TANGGUNGJAWAB KETUA KAUM Tugas-tugas dan tanggungjawab seorang Ketua Kaum adalah seperti berikut : (a) Membantu Penghulu dalam pentadbiran di kawasannya secara am apabila dikehendaki; (b) Menggalak dan membimbing anak buah menyertai kegiatan-kegiatan atau projek-projek Kerajaan; (c) Menyelesaikan pertikaian-pertikaian keluarga atau lain yang melibatkan pemali atau pantang menurut adat resam dan undang-undang adat, dan perkara-perkara berkaitan yang diperuntukkan dalam Ordinan Mahkamah Bumiputera. (d) Menjalinkan perhubungan rapat di antara anak buah dan Kerajaan; dan (e) Menjalankan arahan-arahan Kerajaan dari masa ke semasa

© Allright Reserved Mukah District office 2001-2005